جدول وزن لوله گاز
لوله گاز (درزدار) یکی از پرمصرفترین مقاطع فولادی در تأسیسات ساختمان، گازرسانی خانگی و شبکههای توزیع گاز است. دسترسی به جدول وزن لوله گاز برای مهندسان، پیمانکاران و خریداران اهمیت زیادی دارد؛ چراکه معاملات این محصول بر اساس وزن انجام میشود و محاسبه بار مرده سازه، برآورد هزینه و لجستیک حملونقل نیز به وزن دقیق هر شاخه وابسته است. در ادامه، جدول وزن هر شاخه لوله گاز ۶ متری بر اساس ابعاد رایج بازار، فرمول مهندسی محاسبه وزن و نکات فنی استانداردها را بررسی میکنیم.
جدول وزن لوله گاز (شاخه ۶ متری)
جدول زیر وزن تئوری لولههای گاز درزدار (ERW) را بر اساس سایز اسمی، قطر خارجی و ضخامت ورق نمایش میدهد. مقادیر بر اساس چگالی استاندارد فولاد کربنی (۷.۸۵ g/cm³) و طول شاخه ۶ متری محاسبه شدهاند.
| سایز اسمی (اینچ) | قطر خارجی (mm) | ضخامت ورق (mm) | وزن هر متر (kg) | وزن شاخه ۶ متری (kg) |
|---|---|---|---|---|
| ۱/۲″ | ۲۱.۳ | ۲.۶۵ | ۱.۲۲ | ۷.۳۱ |
| ۳/۴″ | ۲۶.۷ | ۲.۶۵ | ۱.۵۷ | ۹.۴۳ |
| ۱″ | ۳۳.۷ | ۳.۲۵ | ۲.۴۴ | ۱۴.۶۴ |
| ۱ ۱/۴″ | ۴۲.۲ | ۳.۲۵ | ۳.۱۲ | ۱۸.۷۳ |
| ۱ ۱/۲″ | ۴۸.۳ | ۳.۲۵ | ۳.۶۱ | ۲۱.۶۶ |
| ۲″ | ۶۰.۳ | ۳.۶۵ | ۵.۱۰ | ۳۰.۵۹ |
| ۲ ۱/۲″ | ۷۶ | ۳.۶۵ | ۶.۵۱ | ۳۹.۰۷ |
| ۳″ | ۸۸.۹ | ۴.۰۵ | ۸.۴۷ | ۵۰.۸۵ |
| ۴″ | ۱۱۴.۳ | ۴.۸۵ | ۱۳.۰۹ | ۷۸.۵۴ |
| ۵″ | ۱۴۱.۳ | ۴.۸۵ | ۱۶.۳۲ | ۹۷.۹۲ |
توضیح: ابعاد فوق بر اساس سایزهای رایج بازار ایران تنظیم شده است. مقادیر جدول، وزن تئوری هستند و به دلیل رواداریهای مجاز استاندارد (Tolerance) در ضخامت و قطر، وزن واقعی در باسکول ممکن است اختلاف جزئی مثبت یا منفی داشته باشد.
فرمول مهندسی محاسبه وزن لوله گاز
برای محاسبه وزن لوله گاز، از رابطه سطح مقطع حلقوی و چگالی فولاد استفاده میشود. فرمول استاندارد (مطابق مرجع محاسبه وزن لولههای فولادی) به صورت زیر است:
وزن (kg/m) = (D − t) × t × ۰.۰۲۴۶۶
- D: قطر خارجی لوله (میلیمتر)
- t: ضخامت ورق لوله (میلیمتر)
- ۰.۰۲۴۶۶: ضریب ثابت؛ حاصلضرب عدد پی در چگالی فولاد (۷.۸۵) تقسیم بر ۱۰۰۰
مثال کاربردی: وزن لوله گاز ۱/۲ اینچ
وزن یک شاخه ۶ متری لوله گاز ۱/۲ اینچ (قطر خارجی ۲۱.۳ و ضخامت ۲.۶۵ میلیمتر) را محاسبه میکنیم:
- وزن هر متر: (۲۱.۳ − ۲.۶۵) × ۲.۶۵ × ۰.۰۲۴۶۶ = ۱.۲۲ کیلوگرم
- وزن شاخه ۶ متری: ۱.۲۲ × ۶ ≈ ۷.۳۱ کیلوگرم
با همین روش میتوانید وزن هر سایز و ضخامت دیگری را که در جدول نیامده است نیز محاسبه کنید.
وزن لوله گاز خانگی
لوله گاز خانگی (روکار) که در لولهکشی گاز ساختمانهای مسکونی و تجاری استفاده میشود، معمولاً در سایزهای ۱/۲ تا ۲ اینچ و بر اساس استاندارد ملی ایران (ISIRI 3360) تولید میشود. حداقل ضخامت مجاز در این استاندارد برای سایزهای ۱/۲ و ۳/۴ اینچ برابر ۲.۶۵ میلیمتر و برای سایز ۱ تا ۱ ۱/۲ اینچ برابر ۳.۲۵ میلیمتر است؛ به همین دلیل پرتکرارترین سؤال بازار، یعنی وزن شاخه لوله گاز خانگی ۱/۲ اینچ، حدود ۷.۳ کیلوگرم است. برای مصارف توکار و شبکههای اصلی، لولههای API با ضخامتهای بالاتر به کار میروند.
وزن لوله گاز سپاهان و سایر برندها
بسیاری از خریداران به دنبال جدول وزن لوله گاز سپاهان یا وزن لوله گاز API این برند هستند. نکته مهم این است که وزن لوله به برند وابسته نیست؛ بلکه تابع قطر خارجی، ضخامت ورق و چگالی فولاد است. تمام تولیدکنندگان معتبر — از جمله سپاهان، سپنتا، ساوه و صباپروفیل — بر اساس همین ابعاد استاندارد تولید میکنند؛ بنابراین جدول فوق برای وزن لوله گاز سپاهان و سایر برندها نیز معتبر است. تنها تفاوت احتمالی، اختلاف جزئی ناشی از تلرانس ضخامت هر خط تولید است. در لولههای API (مخصوص خطوط انتقال و گازرسانی شهری) نیز وزن بر اساس همین فرمول و مطابق ضخامتهای جدول استاندارد API 5L محاسبه میشود.
استانداردها و نکات فنی خرید
لولههای گاز بازار ایران عمدتاً از فولاد کربنی گرید ST37 یا معادل آن تولید میشوند که قابلیت جوشکاری و رزوهکاری دارد. دو استاندارد اصلی این حوزه عبارتند از: ISIRI 3360 برای لوله گاز خانگی (روکار) و API 5L برای خطوط انتقال و توزیع گاز.
نکته مهم: برای مصارف گازرسانی، صرفاً توجه به وزن کافی نیست؛ تطبیق لوله با استاندارد مربوطه، داشتن علامت استاندارد ملی و گواهی آنالیز سازنده (Mill Test Certificate) الزامی است.
چرا خرید از صباپروفیل؟
صباپروفیل به عنوان تولیدکننده مستقیم، زنجیره تأمین لوله گاز را کوتاه کرده است. مزایای خرید مستقیم از کارخانه صباپروفیل عبارتند از:
- تضمین ضخامت و وزن: تولید بر اساس تلرانسهای دقیق استاندارد و کاهش ریسک اختلاف وزن در باسکول.
- قیمت رقابتی: حذف واسطهها و عرضه به قیمت کارخانه.
- تأمین پایدار: امکان تأمین تناژ بالا برای پروژههای عمرانی و صنعتی به صورت یکجا.
- کیفیت جوش و سطح: کنترل کیفیت دقیق در فرآیند تولید لولههای درزدار.
سوالات متداول درباره وزن لوله گاز
وزن هر شاخه لوله گاز ۱/۲ اینچ چقدر است؟
وزن تئوری هر شاخه ۶ متری لوله گاز ۱/۲ اینچ با ضخامت ۲.۶۵ میلیمتر حدود ۷.۳ کیلوگرم است (۱.۲۲ کیلوگرم بر متر).
وزن هر شاخه لوله گاز چگونه محاسبه میشود؟
وزن هر متر لوله از فرمول (D − t) × t × ۰.۰۲۴۶۶ به دست میآید که در آن D قطر خارجی و t ضخامت بر حسب میلیمتر است. حاصل را در طول شاخه (معمولاً ۶ متر) ضرب کنید.
آیا وزن لوله گاز سپاهان با برندهای دیگر فرق دارد؟
خیر؛ وزن لوله تابع ابعاد استاندارد (قطر و ضخامت) است، نه برند. جدول وزن این صفحه برای لوله گاز سپاهان و سایر تولیدکنندگان معتبر نیز صادق است.
چرا وزن واقعی لوله با جدول وزن اختلاف دارد؟
مقادیر جدول، وزن تئوری هستند. استانداردها رواداری (تلرانس) مشخصی برای ضخامت و قطر مجاز میدانند؛ به همین دلیل وزن واقعی در باسکول ممکن است چند درصد بیشتر یا کمتر باشد.
استعلام قیمت روز و مشاوره خرید
قیمت لوله گاز تحت تأثیر نوسانات بازار فولاد به صورت روزانه تغییر میکند. برای دریافت لیست قیمت روز لوله گاز، بررسی موجودی سایزهای خاص و دریافت مشاوره فنی جهت انتخاب ضخامت مناسب، با واحد فروش صباپروفیل تماس بگیرید.
فرمول محاسبه وزن لوله گاز
برای محاسبه دستی وزن لوله گاز میتوانید از فرمول استاندارد وزن لوله فولادی استفاده کنید. از آنجا که لولههای گاز از فولاد تولید میشوند، وزن آنها بر اساس قطر خارجی، ضخامت دیواره و طول شاخه محاسبه میشود. ماشینحساب بالای صفحه نیز با استفاده از همین فرمول، وزن تقریبی هر شاخه لوله گاز را محاسبه کرده و به شما نمایش میدهد.
W = (OD – T) × T × 0.02466 × L
- W: وزن نهایی لوله گاز (کیلوگرم)
- OD: قطر خارجی لوله (میلیمتر)
- T: ضخامت دیواره لوله (میلیمتر)
- L: طول شاخه لوله (متر)
اهمیت تلورانس وزن (رواداری)
وزنهای محاسبه شده در جدول وزن پروفیل صباپروفیل و ماشینحساب، بر اساس وزن تئوریک (استاندارد DIN) هستند. در دنیای واقعی، با توجه به استانداردهای کارخانه تولیدکننده، بین وزن محاسبه شده و وزن روی باسکول ممکن است خطای مجازی به نام تلورانس وجود داشته باشد.
معمولاً تلورانس وزنی در مقاطع فولادی بین ±۴٪ تا ±۶٪ است. در هنگام خرید عمده، مبنای تسویه حساب همیشه وزن واقعی روی باسکول استاندارد خواهد بود، اما این جداول بهترین ابزار برای برآورد اولیه تناژ هستند.