لولههای مانیسمان و لولههای API دو سری از لولههای بسیار مهم و پرکاربرد در صنایع هستند. هر دو نمونه لوله API و مانیسمان در صنایع نفت و گاز، انتقال مایعات تحت فشار و نیز انتقال سیالات صنعتی به کار می‌روند.
در اینجا ما می‌خواهیم به بررسی انواع لوله مانیسمان و لوله API بپردازیم و تفاوت و شباهت‌‌های آن‌‌ها را بررسی کنیم. همچنین در ادامه به معرفی پنج شرکت تولید این لوله‌‌ها در ایران می‌پردازیم که عرضه کننده این محصولات هم در بازارهای داخلی و هم در بازارهای خارجی هستند.
فهرست مطالب
لوله مانیسمان چیست؟
لوله مانیسمان به عنوان «لوله بدون درز» نیز شناخته می‌شود. این لوله‌‌ها از انواع گوناگونی از فولادها ساخته می‌شوند و کاربردهای متنوعی نیز دارند. در ساخت لول مانیسمان از انواع فولادهای کربنی، ضد زنگ (استنلس استیل) و یا آلیاژی استفاده می‌شود. گرچه بیشتر تولیدات صورت گرفته برای لولههای مانیسمان از فولادهای کربنی هستند.
برای تولید مانیسمان، لازم است که شمش فولادی مورد نظر به دمای سرخ شدن رسیده و سپس وارد محفظه فورج سنبه شود. در این مرحله سنبه فولادی وارد شمش سرخ شده می‌گردد و فرایند سوراخ کاری و ایجاد لوله انجام می‌شود.
به خاطر وجود عملیات‌‌های حرارتی و سمبه کاری، لولههای مانیسمان دارای کریستال‌بندی قدرتمندی می‌شوند و به همین خاطر می‌توانند فشارهای تراکمی و خمشی بالایی را تحمل کنند. به همین علت این لوله‌‌ها در مواردی که نیازمند ایمنی بالایی هستند به کار می‌روند.
لوله API چیست؟
عبارت API بر گرفته از عبارت American Petroleum Institute (انیستیتو نفت آمریکا) می‌باشد. این لوله‌‌ها به خاطر شرایط به کارگیری باید سطح بالایی از کیفیت و تحمل را داشته باشند. به همین خاطر بر روی نحوه تولید و به کارگیری آن‌‌ها مقررات و استانداردهای سختگیرانه‌‌ای وضع می‌شود. استانداردهای ویژه و عمومی این لوله‌‌ها هم در سری استانداردهای API و هم ASTM وجود دارد. در اینجا حتی کیفیت‌‌های میکرو آلیاژی نیز باید در نظر گرفته شود زیرا هر گونه تغییر اندک می‌تواند به یک فاجعه بزرگ و جبران ناپذیر تبدیل شود.
لولههای API می‌توانند هم به صورت درزدار (ترکیب نورد و جوشکاری) و هم به صورت بدون درز (فورج شمش گرم) تولید شده و به بازار عرضه شوند. با این حال در هر دو نمونه استانداردها همچنان سختگیرانه هستند و کنترل کیفی‌‌های سنگینی بر روی لوله‌‌ها انجام می‌شود.
چه تفاوتی میان لوله مانیسمان و API وجود دارد؟
همانطور که گفته شد اولین تفاوت در شیوه ساخت این دو لوله است. لولههای مانیسمان بدون درز و با استفاده از فورج سنبه در شمش گرم تولید می‌شوند. در حالی که لولههای API هم می‌توانند به صورت فورج و سنبه و هم به صورت نورد و جوشکاری تولید شوند. لولههای مانیسمان گوشته (یا ضخامت) بیشتری دارند و به همین خاطر فشار بالایی را می‌توانند تحمل کنند و برای مخابرات محصولات پتروشیمی مناسب هستند. اما لولههای API ضخامت کمتری دارند و بیشتر مناسب مصارف سبکتر و خانگی هستند. جوشکاری نیز در اینجا بسیار متفاوت است. لوله های مانیسمان جوشکاری ساده تری دارند اما در لوله های API بر اساس آلیاژ ممکن است ما با جوشکاری های متفاوتی روبرو باشیم. این موارد بر اساس فشار، متریال آلیاژ و ضخامت لوله متفاوت است.
به خاطر شیوه‌‌های ساخت، لوله مانیسمان گرانتر از لوله API است و به همین خاطر در مکان‌‌های صنعتی و خاص بیشتر از آن استفاده می‌شود. وزن نیز یکی از فاکتورهای تفاوت این دو نمونه لوله با یکدیگر است. به خاطر ضخامت گوشته و شیوه تولید، لولههای مانیسمان وزن بالاتری را به نسبت لولههای API دارند. اطمینان و استانداردهای به کار رفته نیز در اینجا می‌تواند متفاوت باشد. برای مثال لولههای API می‌توانند از فولادهای کربنی، ضدزنگ و یا آلیاژی ساخته شوند که در نتیجه می‌توانند در برابر خوردگی مقاومت بیشتری را از خود نشان دهند. اما لولههای مانیسمان، بیشتر از فولادهای کربنی ساخته می‌شوند و مقاومت خوردگی کمتری دارند.
جدول لوله مانیسمان
در تولید لوله مانیسمان، ما انواع گسترده و متنوعی از لوله‌‌ها را داریم. حتی این امکان وجود دارد که بر اساس نیاز مشتری ضخامت، طول و نحوه تولید و آبکاری این لوله‌‌ها تفاوت پیدا کنند. در جدول زیر می‌توانید برخی از ابعاد لولههای مانیسمان را مشاهده کنید.
جدول لوله API
لوله API نیز به مانند لوله مانیسمان دارای جدول تولید و عرضه خود است. در اینجا ما با تنوع گسترده‌ای از انواع آلیاژها و استاندارها روبرو هستیم که ذکر تمامی آن‌‌ها در اینجا میسر نیست. اما می‌توانید با جستجوی عبارت «API Pipe standard tables» در اینترنت، به جدول‌‌های متنوع آلیاژ، سایز، شرایط ساخت، استانداردها و کیفیت نهایی دست پیدا کنید. همانطور که در بالا گفتیم لولههای API از فولادهای کربنی، ضدزنگ و آلیاژی متنوعی ساخته می‌شوند که جدول‌‌های مفصلی دارند و باید بر اساس نیاز خودتان به این استانداردها و جدول‌‌های ساخت مراجعه کنید.
معرفی تولید و عرضه‌کنندگان لوله مانیسمان و API در ایران
ایران به عنوان یکی از بزرگترین دارندگان منابع نفتی نیاز زیادی به در اختیار داشتن فناوری‌‌های مادر در این زمینه دارد. تولید لولههای مانیسمان و API نیز یکی از این پیش نیازها به شما می‌رود. در ادامه این مقاله ما به معرفی چند شرکت مطرح در زمینه تولید لولههای مانیسمان و API در ایران می‌پردازیم که می‌توانید با کمک آن‌‌ها نیازهای صنعتی و مصرفی خودتان در زمینه این نمونه از لوله‌‌ها را بر طرف کنید.
کارخانه کاوه ایرانیان
این شرکت انواع گوناگونی از لولههای بدون درز را با فناوری نورد و فورج گرم تولید می‌کند. این شرکت با شرکت‌‌های متنوعی مانند شرکت نفت ایران، شرکت پتروشیمی و شرکت گاز و همچنین شرکت توسعه بنادر ایران همکاری داشته است.
شرکت لوله و نورد اهواز
این شرکت محصولات متنوعی را تولید و به بازار عرضه می‌کند. علاوه بر محصول لولههای API و مانیسمان، این شرکت انواع ورق گرم، تسمه، پروفیل، لولههای ساده و گالوانیزه را نیز تولید و به بازار عرضه می‌کند. این شرکت همچنین انواع پروفیل‌‌های با مقطع مربع و مستطیل ساختمانی را تولید می‌کند.
کارخانه لوله مانیسمان گستر اسفراین
این شرکت در اسفراین، در استان خراسان شمالی قرار گرفته است. این شرکت محصولات متنوع فولادی را در ابعاد و متریال‌‌های مختلف تولید می‌کند. این شرکت با شرکت‌‌های مهمی مانند شرکت ملی نفت ایران، وزارت نفت، شرکت صنایع پتروشیمی همکاری دارد. این شرکت علاوه بر لولههای مانیسمان و API محصولات فولادی نوردکاری دیگری نیز تولید و به بازار عرضه می‌کند.
کارخانه فولاد ایرانیان
این شرکت انواع گسترده ای از محصولات فولادی و نوردکاری را به بازار ایران عرضه می‌کند. محصولات این شرکت شامل انواع پروفیل، لوله، ورق، میلگرد و سایر محصولات نوردکاری با مقاطع متنوع است. لولههای مانسیمان نیز یکی از فراورده‌‌هایی است که این شرکت به بازار عرضه می‌کند.
کارخانجات نورد و پروفیل ساوه
این شرکت انواع گوناگونی از محصولات را فولادی از جمله لولههای مانیسمان را به بازار عرضه می‌کند. محصولات این شرکت شامل انواع لولههای گالوانیزه سرد و گرم، لولههای گاز، لولههای شوفاژ و لوله و پروفیل آهن می‌گردد.
سخن آخر
در این مقاله به بررسی انواع لولههای مانیسمان و API، تفاوت‌‌های آن‌‌ها، شیوه‌‌های تولیدشان و نیز معرفی برخی از تولیدکنندگان این لوله‌‌ها در ایران پرداختیم. اینکه شما از چه لوله‌ای استفاده کنید به نیازهای پروژه و کاربردی که برای آن به لوله نیاز دارید بستگی دارد. لولههای مانیسمان به دلیل نداشتن درز جوش برای کاربردهایی با فشار و بار زیاد مناسب ترند اما قیمت بالاتری را هم شامل می‌شوند.
